Karanlığın Sol Eli – Ursula K. Le Guin

Karanlığın Sol Eli, 1969’da Nebula ve Hugo Ödülleri almış bir bilimkurgu klasiği. Ursula K. Le Guin’in Yerdeniz ve Mülksüzler’le birlikte en bilinen eserlerinden. Mülksüzler’deki politik tartışmayı ve Yerdeniz’deki felsefik yolculuğu aynı romanda birleştiriyor sanki. Fakat Karanlığın Sol Eli, ne yazık ki beklentilerimi karşılamadı.

Romanla ilgili tek bilgim “Cinsiyetsiz bir dünya mümkün mü?” sorusundan ibaretti. Lise, üniversite yıllarında bu romanı okumaya çalıştığımı fakat bir şey anlamayıp yarım bıraktığımı hatırlıyorum. Şimdi dönüp tekrar okurken ise tek hissettiğim sabırsızlık oldu. Öykünün bağlanacağı yere bir an önce bağlanması için sabırsızlandım. Bahsedilenleri anlayabilmek için sabırsızlandım. Kahramanımız, Genly Ai, Gethen – Kış isimli bir gezendedir. Buradaki politikacılarla, kralla görüşüp onları bir çeşit gezegenler birliğine dahil olmaya ikna etmeye çalışır. Fakat hem kültürel kodlarını tam anlayamaz, hem de kendisi bir erkek olmasına rağmen bu gezegendeki insanlar ne kadın ne erkektir, cinsiyetleri değişebilmektedir ve kemmer denilen dönemde devreye giren hormonlarına bağlıdır. Bu nedenle bir insan ömrü boyunca hem anne hem baba olabilmektedir.

Genly Ai bu gezegende sapık sayılmaktadır, onu garipserler. Ayrıca düşüncelerini net söyleyebilen birileriyle bir türlü karşılamaz, insanların genelde üstü kapalı ve dolaylı konuşmayı tercih eden bir yapıları vardır. Görevinde başarısız olmak üzeredir,  mecburi bir yolculuğa çıkar. Yanında baştan pek anlaşamadığı gözden düşmüş politikacı Estraven vardır. Yol hikayeleri ilginizi çekiyorsa, bu kısım sizi etkileyebilir. Ancak benim için biraz sıkıcı ilerledi. Cinsiyetsizlik konusunun da yeterince derinlemesine ele alınmadığını düşündüm. Belki satır araları bana yetmedi.

Bu romana başlayacaksanız, önceden başka bir Ursula K. Le Guin romanı okumuş olmanızı ve ilk 50 sayfada sıkılmadan ilerlemeye çalışmanızı tavsiye ederim. Sonrasında belki sizler de Karanlığın Sol Eli hayranlarından olabilirsiniz, kim bilir? Ama benim gibi bu deneyimden pek zevk almama ihtimalinizi de göze alın.

 

Notlar:

  • Aynı yıl Nebula Ödülleri’ne aday olanlara bakınca karşıma Kurt Vonnegut – Mezbaha No. 5 romanı çıktı. Sadece bu ödüllerin kazananlarını değil, aday listelerini de inceleyerek harika romanlara ve yazarlara ulaşabileceğimi düşündüm. Yeni bir “yapılacaklar/okunacaklar listesi”.
  • Bu romanın da diziye dönüştürüleceği haberleri çıkıyor, fakat ne zaman olur bilmiyorum. Düşününce bir film olarak beni daha fazla etkileyebileceğini görüyorum. Özellikle yolculuk ve diyalog kısımları filme oldukça uygun olurdu.