Çember – Dave Eggers

Mae Holland, 20’lerinde genç bir kadın. Üniversiteden mezun olmuş, çalışma hayatına atılmış, hayatta henüz yeri bulamamış, maddi güçlük içerisinde, bir yandan kendi yönünü çizmeye çalışıyor diğer yandan aklı ebeveynlerinde  kalıyor… Tipik bir yeni mezun işte… Bir arkadaşı sayesinde gözde  sosyal medya şirketinde iş bulur: Çember. Bu şirket, Google, Twitter, Facebook, PayPal gibi tüm şirketlerin bir toplamı gibidir. Dev bir tekel. Kurucu yöneticileri 3 kişidir. (Bu kişiler de pekala Steve Jobs ve Mark Zuckerberg ile özdeşleştirilebilir) Mae Holland yavaş yavaş bu çekici dünyada kaybolur. Önceleri alışmakta zorlansa da bu yeni düzen parlak ve çekicidir.

Roman oldukça akıcı, kızın başına neler gelecek diye merakla okuyorsunuz. Ayrıca günümüzdeki durumun eleştirisini okumak deşarj edici oluyor. Fakat ne yazık ki Mae Holland pek ilgili çekici değil, bu sorun son zamanlarda okuduğum çoğu romanda var: Ana karakterin yeterince çekici olduğunu düşünmüyorum. Yazar aptalca diyaloglarla bize olayları aktarmaya çalışıyor fakat bunu yaparken ana karakterle bağ kuramadığımızı görmüyor. Karakterin yaptıkları aktarılıyor ancak duyguları ve hisleri bize geçirilemiyor. Sanırım tam da bu nedenle son zamanlarda okuduğum romanlara 5 üzerinden 3 yıldız’dan fazla veremiyorum, üstelik kitap, okuduktan birkaç ay sonra hafızamdan siliniyor. Ne yazık ki Çember de böyle olacak gibi, oysa konu fazlasıyla ilginç ve heyecan verici.

Dave Eggers, bu kitabı yazarken nelerden ilham almıştır? Kitap öyle bilindik bir konuyu işliyor ki ilhamın kaynaklarını tahmin etmemek mümkün değil: Google, Facebook, Steve Jobs, Mark Zuckerberg, iPhone, teknoloji düşmanı nenelerimiz, aplikasyon sevdalısı çocuklarımız… Teknoloji ve internet baş döndüren hızla ilerlediği, değiştiği için bu tür bir kitabın her an tarihin tozlu sayfalarına gömülmesi de mümkün. Bugünün doğrusu, yarının hatası olabiliyor. Ayrıca güvenlik ve özel hayat konusunda ciddi tehlikeler var.

Zaman geçirmek ve sosyal medya üzerine tartışmak için güzel bir kitap, ancak edebi doyuruculuğu yok. Sığ bir yorum olması pahasına “Okumayı boş verip filmini de bekleyebilirsiniz” yazmadan edemiyorum.

Notlar:

  • Eggers, kitabı yazarken teknolojik kampüsleri ziyaret etmemiş, teknoloji hakkında kitaplardan uzak durmuş. Kitabın insani bir yüzü olmasını istedi herhalde. Acaba Katherine Losse’nin Facebook anılarını anlattığı The Boy Kings’i okumuş mudur?
  • Filmde Mae Holland’ı Emma Watson canlandırıyor, oyuncular arasında Tom Hanks de var. Kitap hakkında ne dersem diyeyim, ilgi çekici bir film olacağına ve zevkle izleyeceğime şimdiden eminim.